Kezka adierazi behar honen aurrean, A8a gaur, polizia sobredosiarekin esnatu baita. Patrolak handik honuntza eta Ertzainen patruila bat zubi bakoitzean. Zer izango da hurrengoa?

Nacionalak, Guardia Zibilak, Ertzaintza, Rudolf Ares, Udaltzaingoa (barka… polizia) eta Donostian “Trafikoa/Trafiko” agenteak… gutxi.

Batek jakin…

Zain nengoela jendeak egunkariak nola erosten dituen begiratzeari ekin diot. Batzuek, gauzak argi, eta zuzenean bat hartu eta ordaintzera joaten dira. Besteak lehenago beste egunkarietako titularrei begiratu eta gero haien gustukoa hartzen dute, ordaintzera joateko. Batek Gara eta Deiako titularrak begiratu eta Correo hartu du, besteak zuzenean El Diario Vasco (Hala egiten du gipuzkoar normalizatuak.) Amaloien erosle fidel bakarra du La Gazeta egunkariak, gaur hainbeste denbora zain egonda, hura ere lokalizatu dut. Tira… zein plurala den nire herria.

Bigarren kafea amaitu orduko libratu da ebaki lehorra zuen emakumearen mahaia. Zorte txarra, goizeroko bi kafeak akituta, ezer gabe geratu naiz egunkariak bustitzeko.

-Agus, atera deskafeinatu bat, gaur salbuespena det eta.

Eta horrela, deskafeinatu batez gosaldu ditut gaurko egunkariak.

Noiz galduko ote dut juzkua?
Ez zait putzu bareen lasaitasuna gustatzen.

Zein tribiala zaigun egoera hori. Zein disonantea. Baina agian errealitatetik dezente hurbil dago. Agian negar egitea tokatzen zaigu, mekanikoki negar egitea, egindako kalteak orekatu eta hobeto sentitzeko.

Ikasleen sukarra izango da.

Behin nasa horretan, bide luze bat duzu aurretik. Bide bat geltoki askorekin. Berriz ere zuri dagokizu non jaitsi aukeratzea. Berriz ere arriskatu behar zara leku batean geratzen, gainontzeko geltokiak baztertzen. Egin behar apustua.

Badago jendea, bizi osoa trenean igarotzen duena, nasaz-nasa aldatzen, geltoki batean geratu; eta gero, aspertzerakoan, beste tren bat hartzen. Etorkizun ezezagun baterantz.

“Niri ez zidaten inon inoiz larrutan egiten irakatsi, ez besarkadak ematen, ez sentimenduez hizketan. Nik pelikuletan ikusi eta irudikatutako eszenak interpretatu nahi izan nituen ohean, arrakasta etsigarriz.” Imanol Epelde (27zapata.com)
ZUZEU+

Gaur egun berezia da, gaur ez dute gezurrik salduko kioskoetan, gaur kafetegiak hutsagoak daude eta oheak beteagoak. Baita tripak ere. Gaur baten batek 2010eko lehen astelehena izango kopetean zizelkatua. Gaur baten batek lehen kafe hutsa dastatuko du beharraren beharrez.

Lehen goiza baita…

Nire bozetoen bloga bihurtu da zerdiok. Urteak pasa ahala aldatu da, gu geu aldatu garen heinean. XXI.mendean ere aldatzen da norberaren pentsaera eta… ez genuen gutxiago espero. Sugeek zaharkitzean, beti aldatzen dute haien azala.

Nire bozetoak dira hemen argitaratuak; ideiak, unean-uneko inspirazioak burutarazitako paranoiak, paridak edo… deitu nahi duzuen bezala. Hori bai, hemendik kantu, olerki eta narrazio asko atera dira askotarako balio izan didatenak. Alde horretatik eskerrikasko zerdiok.

2010erako baditut pare bat desira. Ea kunplitzen diren. Batetik, bertan idatzirikoa gustatu ala ez, irakurtzen jarrai dezazuela hor zaudeten lau katuok. Bestetik; ‘pikuman’, ‘WC’ edo bestelako ezizenak erabili zituen zaldun erraria itzul dadin eskatzen dut. Bere idatzirik gabe nortasun bat galdu zuen-eta blog honek.

Besterik gabe eskerrikasko zerdiok.
Eskerrikasko zuei!

Hurrengo urterarte!

Zergatik ezin egin
tristura nire
zergatik…
Zergatik da hain arrotza.
Zergatik hain hotza.

Zergatik iruditzen zait
oraindik deserrian zaudela.
Ezkutuan.
Deserrian bahituta.

Zergatik utzi zenuen
malkoen iturria isurian,
zergatik oroitzapenen
atea zabalik.

Amaiur iluntzean

Amaiur iluntzen ari zuenean

bestela akabo guztia.

akabo irriak,

akabo jolasak

akabo goizetako kafea

akabo internet konexio azkarra

akabo akabatzea bera ere!

Arima sekuestratu didate eta ez dakit nola azaldu. Azaltzeak beldurra ematen dit, ez ote dute bada akabatuko? Horrelakoak gara-eta… zer egingo diogu. Bi pezetaren truk akabo.

Ez

Ez ostiyak!

Ez

Hi ixildu hai eh! Noski haizela!

Ez

Emangoiat bat eta segituan ixilduko haut!

Ez

(Danba)

Eta kafe makinak ez zuen gehiago kaferik eman. Ez eta ezezkorik esan ere, baina berearekin atera zen. “Ez.” kafe makinek ez dute musutruk kaferik ematen.

Ezin zaitzaket ikusi . cc gómez

Hain urrun zaude…
Ezin zaitzaket ikusi.
Hain urrun lur haietatik,
hain ezberdin
hain galdurik
amarauna gezurtietan,
ispiluen gelan,
zinenaren erreflexu
zu.

Hain itsu al nago?
Ezin zaitzaket ikusi
hain ezberdin
hain galdurik
hain…
ispiluen gelan
zinenaren erreflexu
paradisu zineman,
zu.

Ez. Kafe bat behar dut.
eta ez, ez dakit zergatik.

Billy Bragg-en hitzetatik sorturiko esaldia hasierako hori. Bilatzearen bilatzez aurkitzen omen da, eta zer da ba bizitza, ez bada bilaketa konstante bat. Bilatzen dugu pakea, bilatu ere askatasuna, bilatu mundu berri bat… baina azkenean soilik desesperantza aurkitzen dugu. Aurkitu, gauza asko nahi genituzke aurkitu; denborak egiak erakutsita ordea, pertsonarekin, maitasunarekin, konformatzen gara.

Gauza ttikiak posible baitira, gauza ttikiek eragiten baitute iraultza. Iraultza norbere bihotzean.

“Zirkinik be ez!
ez badok bala honen hotza
dastatu gura”
(Ez zuen uste errebolberrak hainbeste pixa dezakeenik. Lehendik zekien zein den aurrean belaunikatuta daukan pertsonaiaren patua, baina, ‘esperantzaren iturria zabalduz agian ixilduko da. Lana erraztuko du akaso’.)
-
“Nik ez… nik ez dot bapez egin.”
(Hitzak nekez ateratzen zaizkio ezpain moreetatik.)
-
“Danek berbera erraten dabe.”
-

(eskaileretan bera emakume baten ahotsa)
“Amaitu biharra, ez gagoz denbora galtzeko!”
-
Tiro baten hotsak ixildu du guztia. Bodega hutsik geratu da; ez dago ezer… gorrotoak uzten duen lorratza besterik. Gorria, bustia. Hogetamar segundu luze behar izan ditu gizonak egin duenaz jabetu, eta bere herriaren alde egin duela pentsatuaz, beldurraren mamua apur batez uxatzeko. Badoa ilunpean.

Ankutsik moketa zarpaila oinen pean nabari, eta berotasuna mantenduz, sukaldera zoaz kikara bete esne epel edatera. Inoiz baino zailagoa egin zaizu marmolezko baldosetara egin beharreko pausoa. Hoztasuna buruko azken ilera iritsi zaizu. Hotzikarak hartu dizu gorputza, eta ez du askatu nahi.

Esnea tragoz edan duzu moketaren beroa berriz sentitzeko irrika larriz. Nahiago berotasun mota hori. “Unean unekoa da garrantzitsua”. “Zein ondo orain”.

‘El País’ egunkaria geroz eta meheago argitaratzen dute. “Krisia iritsi ote zaie Prisakoeri ala?” Jesarri zara, astelehen buruzurietan egin ohi duzun legez. Lasaitasunez ‘gaurkotasunez’ janzteari ekin diozu, kalean hotz egiten baitu sasoi honetan.

Kirmen Uribek narratiba saria irabazi duela dio titularretako batek. Deigarria, polita, gustukoa zaizu berria. “Hori da hori meritua!” Lorpen bat da euskararentzat, edo hala deritzozu behintzat. Bizkor jo duzu albistea agertzen den orrialdera…

Orrialde osoa berari dedikatua. Argazki handi bat, Uribe pozik. Albiste mardula. Azpian iritzi misteriotsu bat; azpirago sinadura, “Patxi Lopez es lehendakari” Eguna arraro hasi duzu gero… harriduraz gainontzekoaz pasa eta Patxirena irakurtzen hasi zara: Begirada zorrotz, eskuko bi hatz trebeenekin sofa azpian dauden ile pare bat hartu eta mihiaren puntan ipini dituzu. Mahaiaren eskuineko hankaren alboan dagoen bolatxoa ikusi eta ahoan sartu duzu ileetatik pare bat milimetrora. “Ñam ñam” Ahoa itxi eta irensten saiatu arren, ezin duzu.

(Patxi Lopezen artikulua)

Krimen,

krimen arteari.

Arteari kirmen,

Kirmen.

Erantzun kirmentasunez Kirmen Uribe.

(+Gehiago hemen klik eginda)

HARTU HITZA!

lorea,
laztana
egia
benetakotasuna

ulertu
jolastu

irriparre eta agurrak…
jendearen alde onaz ari naiz.

Horregatik zama arindu zizun
negar hark.

George Orwellen arte lana Arriaga antzokian izan da ‘Actors´ Gun’ Los Angeleseko antzezle taldearen eskutik. Zu atzo izan zinen han eta pertsonaia ezagunak ikusi zenituen txaloka… Errealitate justuan sinisten duten hiritarrak.
(DENA IRAKURRI HEMEN)

“Zein ederra askatasuna”, diot.

Eta ene begiek ortzimugara begira jarraitzen dute,
zu ikusteko esperantzan.

Kazetaritzako karrerako bigarren urtea hasten ari zaren honetan, lehen egunak erreflexiorako dira. Irakasleek ez dute lanerako gogorik eta ikasleak kafetegian pentsatzen dute. Zuk euskararen erabileraren inguruan pentsatu duzu, denbora-pasa gisa. Zer nolako konpromezua dute gazte unibertsitariek euskararekiko? (Gehio )

Monotoniaren eskuek... - megacanpiona

Monotoniatik ihes egiten dugu, monotonia gustatzen zaigulako. Errutinak maite ditugu. Errutinak biziberritzeko egiten dugu ihes, berriz itzultzeko, gogo gehiagorekin, ahoa listuz beteta… gose. Errutinaren gose.

Gure habitat propioak egiten gaitu, garena gara berari esker, ez gara moldatzen. Moldatzen gaitu.

Artista malapartatuak buztina bezala erabiltzen gaitu monotoniak. Ontzi perfektua egin nahi eta ezin, beti ñabardurak aldatzen esku zikinez. Kantoi hori, hutsune hura… apurka-apurka gogortzen goazelarik eta artistaren ametsak gurekin gogortzen dira.

Azkenean, ezinaren ezinez ahanzturan jausita, monotoniaren tailerreko apal batean geratzen gara. Ukondo batek deskuidoan botatzen gaituen arte. Orduan jada ihes egiten dugu. Inoiz ez itzultzeko.

… eta hala eta guztiz ere zein feliz nagoen taberna zulo honetan.

Goizeko ur apaletan, oraindik eguzkia esnatu ez denean, arrantzara irten eta hortik 10 ordura otarra hutsa izatea. Hemingway-en Agurea eta itsasoa eleberriak dakarkidana burura. Penak eta komeriak, barne borrokak eta maitasuna. Maitasuna egunerokoari, inguruari eta bizipenei. Maitasuna izan zarenari eta zarenari… ez jakintasunari, izango zarenari. Esku soil batek konta dezakeen guztia ulertu ezinak sortzen duena… ulertu ezina… frustrazioa.

Usteak erdia ustel dio esaerak. Frustratu batek asmatu zuen ziurrenik. “Izarrak ikustera noa laztana”, “norekin bada?”, “sekretu bat da… nirea”, “norekin zoaz, nirekin ez bada!”, “frustrazioarekin”. “Zergatik?”, “Momentu txarrenetan nire ondora etortzen den bakarra delako…”

eta abar…

Gero nork jasoko ote du zakarra.

Eguna eta gaua

Eta egunen egunez denbora kontatzen dugu. Eta gauzak ospatu, festak eta abar… Egun bereziak, arruntak, gogorrak, neketsuak… egunak adjetiboekin doaz lotuak beti. Egun guztiak bereziak al dira? Ala egun guztiak normalak dira? Egunak dira? zer dira egunak?

Gauak ahanzturan jausten dira… gajoak.

*eta eguna bakarra bada, eta soilik lekuz aldatzen badoa? (…)

Uda honetan egon naiz lehen aldiz egunkari baten tripetan, barru-barruan lanean. Ikasteko balio izan dit, asko ikasteko. Elkarlanaz ikasi dut batez ere. Nola lagun askoren artean egiten den proiektu bat, nola denen indar eta konpromezuaz ateratzen diren aurrera erronka txikiak, amets handiak. Noski, kazetaritzaz ere ikasi dut…
Nik uste denborak erakutsiko didala ikasitakoa.

“Ilunabar,
rastafari baten aquarelaren
antza duzu…”

Horrelako gauzak datozkit burura hondartzan bakarrik, 21:30etako bainua hartzen begiratzen zaitudanean.

Requiescat in pace

Calafate

Besarkada bat, maite hauen lagun baten partez,

Oier Aranzabal “auxtin”

Tira uda da eta ezin zaio lan gehiagorik eskatu burmuinari.

Ahoa oraindik mindua duzu, eta ezkerreko masailaren zati bat lokartua. Ez duzu piperrik bazkaldu eta Bolueta aldera zoaz; trena hartu eta zure herri maitera itzultzera. Normaltasuna nahi duzu, larunbat hori nola bait normaldu, lagunekin edo.

Tripa hutsik tiketa hartu eta lehen bagoira sartu zara, denak hutsik daude, zertarako aldatu… Jesarleku gogorretan eseri, eta zure ipur-masailek lortu dute soilik lo hartzea Durangora iritsi zarenerako. Logura duzu baina ezin lo egin, nekeak jango zaitu bazkaltzeko.

Jendetza sartu da Zaldibarren, hankak pareko aulkitik kentzera behartu zaituen amona bat ere bai tartean. Akabo.

Bizkaiako lautada igarota, Anboto eta bere anai arrebak ikusita jada, Gipuzkoa usaintzen hasi zara paisaieko pinuetan. Euskal selekzioaren kamisetaren azpitik izerdia usain dezakezu. Izerdi freskoaren usaina gustuko duzu. Mobila atera eta ordua begiratu, Ermuan zaude eta hirurak pasa dira.

Halako batean han non sartzen diren lau musker berde, trikornioa eta guzti. Ez gezurra diot, trikornio bereizgarririk ez daramate, lau gazte dira; balen kontrako txalekoa jantzita, hanka puntetaraino armatuta eta txapel okerrarekin: “antiterroristak ziurrenik” pentsatzen duzu. Mehatxu begirada serio batekin begiratzen dute etengabe, zerbait bilatzen ari balira bezala. Zure begirada une batez haienarekin gurutzatu da. Une batez soilik. “Joder!”

Nola ez! Zuregana doaz, beste inori ez diote molestatzen. Badirudi zuk haiek molestatzen dituzula. Hurbildu eta “me da la documentación” lehor bat botatzen dizute zutitzeko keinua eginaz. “Póngase contra la pared con las manos arriba”, gorputza ikutuz miatzen zaituzte, eta bitartean miatzailearen lagunak zure marikonera darama izkin batera. “A donde vas?”, “A Zarautz”. “De donde?”, “De Bilbao”. “Y por que motivos?”, “No, es que he estado en el dentista, y ahora vuelvo a casa a Zarautz.”, “Ya…” Lagunari begiratu eta honek belarrira zerbait esaten dio. “Si ya! Otro graciosito! jaja…”, zugana doa berriz. “Tienes el DNI caducado, te vamos a meter una multa porque hay que tener el documento nacional en regla. O no sabes eso?”, “Si, es que no me he dado cuenta.”. “Y que es este papelajo?!”, dio EHNA eskuan hartuta. “Este no lo tienes caducado eh! Pues que sepas cual es el inportante.”. Oraindik eskuak pareten kontra ipinita, eta trenaren mugimenduekin mareatzen hasita, alboko muskerra zure mobila begiratzen ari dela ikusten duzu.

Debara iristerakoan marikonera itzuli eta eseritzeko esaten dizute, ondoren trenetik atera eta alde egiteko. Lehen bagoiko jendeak kontsolazio keinuak egiten dizkizu lasaitzeko. Baina urduri jarraitzen duzu, ez dakizu non zaren. Ez dakizu zer zaren.
(+gehiago Zuzeun)

edan nuen gazpatxoa.

Begien gurutzamenduaz ulertzen zaitut
zaila zara bai
zaila maitasun

Jakin min, lotsaren muin
zaila zara bai.

Biharamuna gaur bilakatu da eta etzia bihar. Goizez eguzkiaren printzek bustita iritsi zait jai-giroaren soinua, urak egin du bere lana, ez dut ajerik. Dutxa bero bat hartu eta gosari ondoko lasaitasunetik pixkat ateratzeko SKTren azken diska jarri dut. Atzo bilakatutako gaur hartan erosia. Gaur bilakatutako bihar hontan gozatzeko. Eta Kakagurea sartu zait. Komuneko paperean.
Ni banoa, badirudi askatasuna nire emaztea zela, Slam poema bat denboran zehar ezkerreko poltsikoan usteltzen, eta etxe bat zait geratzen bihotzean, edo WCan. Loreak udan ihintzak bezala, tiro paraboliko zuzena eginen dut bihar. Ni banoa.

Aireak daramatza sentimenduak
berritzen beti
zuloak hor darrai.

Egoeraren pultsua
ez da ona,
ez dut datorrena
ezagutzen,
ezta dagoena ere.

Platertxoa zikindu da.

Dardararen
kafe katilua
dakusat nigan.

Igande
goiza da
Gasteizen,
platertxoa zikindu da.

Inprobisazioa du ardatz maitasunak; momentua, unea bera. Uneak iradokitzen duena, logika eza. Logikaz gaindiko zera bat da. Peugeot 206aren beira eta ekia bateratu dira ni itsutzeko asmoz, egunkaria ttiki geratu zait eta goizak laster eginen du bere buruaz beste. Kafearen kondarrak eta platertxo zikina…

Dardararen katilua ikusten dut nigan.

Tristeziaren uholdeetan
ito
den basamortura. Banoa.

Negarrez eginiko
egiak
erosten dituzten
zakarrontzietara.

“Negarrez dago,
zaparrada ostean
teila hegala.”

Banoa.

Azkenean ez al gara ba, gure errutina, gure ohiturak eta zelula mordoxka bat besterik.
Tira goizeko paranoiak.

Hari bat aurkitu dut erdi zabalik dagoen atearen ertzean.
Berau heldu eta ibiltzen hasi nahi dut begiak itzalita.
Lurralde ezezagunak deskubritu berriz ere eta ihes egin orainari.
Eta berriz aurkitu andaluziako hondartzen antza duten amets hezeetan nire maitasuna.
Zu. Eta nire maitasuna. Eta zu, eta ni eta gure maitasuna.
Hariak jarrai dezala bere bidea utopiaratz andaluziako hondartzen antza duten amets hezeetan.

Tripa barreneko iratxoak
ateak zabaldu ditu,

esnatu da
eta hor dabil

Zalantzaren arian balantzan.

Badira pisuzko harriak
gure gañera erortzen direnak.
Haiek utzitako arrastoa
ezin dugu inoiz kendu.

Pisuzko arrazoi horiek erakusten dute
zein niminoak diren beste hainbat,
naiz eta guk pisua aitortu.

Ez pisua eman arinkeriei, bizi ingurukoa
bizi maite duzuna, bizi zure bihotzaren izkin horretan
benetan pisua duena.

Uste duzu ez dakidala ezer
soilik uste duzu.
Eta horrek zauritzen ditu mugak.
Horrek dakar
ni orri zuri bat izatea gela zuri batean

Logura joan da. Zalantzak eraman du.

Eta irakurri ditut azken abisteak, begiratu sare-sozialen bat edo beste. Aspertu naiz.

Azterketa garaian ikasi ordez edozer egiten du ikasleak.

Euskotren geltokiak nire etxeko balkoira du begiratzen amenazuz. “Etorri beharko haiz Oier… etorri beharko! Ezin duk ihes egin.” Eta nik minutuak kontatzen ditut, ez baitut gogo handirik astea hasteko.
Batzuetan nahiago dut arrain abisalak bezalakoa izan, men egin bizitza honen erritmoari eta ilunetan egotera ohituratu. Zorionez, bi aldiz gehiago pentsatu eta oraindik hamaika arrazoi geratzen zaizkidala nabari dezaket. Arrazoiak oparitzen dizkidatela nire txalupa ttikian ozeano zabala ezagutzen jarraitzeko. Ur-bizkorretan jarraitzeko, aurrerantz.
“Ohitura da bizioaren abizena” idatzi zuen behin batek. Bizitzako ohiturekin, bizitza den bizioarekin jarraitu behar dut aste honetan ere.

Barran dagoen gizon baten aurpegian haserrea dakusat. Eztabaidarako gogo gutxi, ajea begietan. Nik ordea Berria irakurtzen jarraitu dut, aho-beroari kasurik egin gabe.

Hile zuri bat sartu da eztabaidaren (agian hobe bakarrizketa deitzea) azken txingarretan. “¿Si y quien ha convocado la huelga? ¡El PNV y HB! Por eso salí yo de ELA…”, harrapazank.

“Hara!”, pentsatu dut. Hor PSEko personaje tipikoa. Ni mundutarra naiz, eta ez dakit zer, eta langileen eskubideak defendatzen dituzten sindikatuak ez dute grebara deitu, eta ez dakit zer, eztabaida identitarioek ez dute zentzurik… benetan jendeari inporta diona ez da hori… Politikari guztiak berdinak dira… eta bla, bla, bla…

Tira esan ezak “Gora Patxi Lehendakari!” eta gera hadi gustura behingoz.

Kafea amaitu zait, Berria amaitu zait, eta ez zait moralik geratu tabernako paretean zintzilik dagoen El Diario Vascoa hasteko ere. Banoa haize pixkat hartzera eguna luzea da-eta.

+gehiago zuzeun

Goiz txarra. Sukaldeko ontzietako pil-pilaren baporeak, gas mostaza bihurtuta ito nahi nau. Saloia hutsa dago. Pasiloak ere halaxe, eta gainerako geletan ez da inor ageri. Lehendik nekien ordea; aita lanean da eta anaia lagun baten etxean apopilo hartu dute. Nehorrekin konpartitu ezin ditudan metro karratuen irriparrea ikus dezaket soilik zoruaren dirdiran. Zuraren ezpainetan bernizak gore ikutu bat ematen dio eszenari.

Sukaldeko marmol hotzera itzuli eta janariari laguntza eske bezala begiratu diot. Betazalik gabeko begiek begiratu naute, ez dut goserik eta ez bazkaltzeko gogorik ere. Nehorrekin konpartitu ezin dudan janaria. Gaiztoa.

Ihes egiteko musika entzutera noa balkoira. Idaztea ez da gauza erraza. Ez da gozoa.

-Klik-

Oroitzapenak min
minak malko
malkoak sumindura
bihurtzen direnean,

Hutsak
esperantzaren iturria
pozoitzean
etorkizunaren izurria
datorrenean

zuretzat soilik kantatzen dut
ama

Boxeo izarren ukabilkadak, ubelduak
odol astuna betazalean zehar.
Jendearen oihuak, haserreak.
Bortxa. Izerdia garraiobide
sentimenduentzat.
Poesia Dalibor.

Titanioaren argi hotza eta ibai imitatzailea.
Autobus gorriak.
Industriaren eskeletoa ur izkinean.
Kale ilunak, beroa
arrasti jendetsuetan. Trapuak
haizearekin baltseoan. Gizasemeen
oihuak hizki hutsalen atzetik. Plastikoak
lurrean boteak, haien ahotsa,
ahaztua jada.

Lamentuak eta lamentuak, tristezia enlatatua…

Irakurzaletasunaz ari natzaizu Dalibor… Irakur ezazu nire ingurua, noizpait ulertuko banauzu.”

Garbi da
barreneko lorategiko
orbelez betea

Garbi
ezinezko betetzeko.

Nola ez, jada hasi da nafarroako gobernua autopistak akondizionatzen.
Dispositibo guztiak prest dira.
Udaltzaingoek Iruñeko irteerak garbi utzi dituzte.
Guardia zibilek jaso dituzte aginduak: Jubilatuen autobusei eskolta
Hiriburuko irteeran dagoen kartelean garbi jartzen du…

Zarautz 75 km.

Txaparro, Zarauzko aldizkaria da lanean dabilen herri komunikabide horietako bat. “Eta kitto!” Eibarko aldizkariaren adibidea jarraituz sortu zen Fernando Muniozguren Eibartarraren eta Zarauzko beste zenbait herritarren ekimen gisa. Musutruk lanean eta borondate onarekin, halako proiektu guztietan bezala, indartzen joan da, Gipuzkoako erreferentziazko herri aldizkari bilakatu arte. Amaia Agirre bertako kazetariak argi dio: “Komunikabideek izan behar dute Ignacio Ramunet-ek aldarrikatzen duen laugarren botere galdu hori.” Eta argi adierazi digu Txaparro herritarrei ahotsa ematen eta herritarrei interesatzen zaien oro helarazten saiatzen dela, nahiz eta batzutan zaila izaten den jende oro gustura edukitzea.

Agirreren arabera herri aldizkariek geroz eta diru laguntza urriago dituzte, eta geroz eta jende gutxiago dago doan lan egiteko prest. “Ez dakit krisi ekonomikoaren ala kontzientzia krisiaren errua den.” Bigarren krisia balitz garbi dago askoz ere okerragoa litzatekeela.

Hala ere halako komunikabideak irteera bikaina dira kazetari hasiberrientzat. Iker Gurrutxaga oriotarra kazetaritza lizentziatura amaitzear delarik, oraindik komnunikabideen ur handietan sartu gabe, Karkara Orioko herri aldizkarian dabil kolaboratzaile gisa. Ikaslearen arabera oso eskertzekoa da herri aldizkariak Orion sortu duen kazetaritza zaletasuna: “Karkara aldizkariari esker izango naiz kazetaria, guztiz beharrezkoak dira halako ekimenak, euskarazko kazetaritza biziko bada behintzat”. Kirol-zalea berau, karrerako lehen urtean eskeini zioten kirol atala berak eraman zezan, eta halako “karamelo gozoari” ezin uko egin. Karkara aldizkariak jada 20 urte luze bete ditu eta baita internetera salto egin ere karkara.com web-gunearekin.

INTERNETEK ORDAGO

Internetek iraultza suposatu du arlo guztietarako. Eta kazetaritzari noski eragin izugarria egin dio. Teknologia berriek; hala nola, 2.0 teknologiak, p2p… komunikazioaren arloa erreboluzionatu dute. Honek ez dio onura besterik eman herri kazetaritzari,Proxy-Connection: keep-alive
Cache-Control: max-age=0

ta herrigintzari orokorrean. Jada edozeinek egin dezake bitakora bat interneten; nolabait, edozeinek zuzendu dezake bere alProxy-Connection: keep-alive
Cache-Control: max-age=0

zakari birtuala eta hori kazetaritza da. Herri kazetaritza, herritarrek egiten duten heinean. Euskal herrian ere bide hau urratzen hasiak dira zenbait talde; hala nola, Mundua.com, Blogak.com

Zu Zeu.com web-gunea da sortu den kimu berrietako bat. Hasier Etxeberria idazleak sortu duen orrialde honen helburua besteak beste, erabiltzaileek euren albistari digitala sortzea da. “Euskaldunek munduari begiratzeko lehio moduko bat” bezala definitu du ekimenaren sortzaileak. Nolabait irakurleak idazle bilakatuko ditu, eta idazleak irakurle, “joan etorriko” kazetariak bilakatuko dira erabiltzaileak. Planteamentu berri bat bezala sortu da, Etxeberriak interneten jarraitzen zituen zenbait leku frantsez eta espainiarretatik osagai onenak hartuta. Bi baldintza besterik ez ditu izango argitaratzaileak giza eskubideak errespetatzea eta euskaraz izatea. Harri bat gehiago globalizazioaren bidean.

ETORKIZUNARI HELDUAZ

Ignacio Ramunetek ondo zioen legez komunikabideek laugarren botere hori izan behar dute. Laugarren botere “galdu” hori. Eta hori izateko bidea luze eta gogorra izan arren, badu helmuga bat. Iritsi daiteke botere hori lortzera, batez ere, Euskal Herrian. Botere hori lortzeko ordea ametsari heldu behar zaio, kazetaritza independienteari, interes eta handi-nahirik gabekoari, erromantikoari, herri kazetaritzari, etorkizunari.

Hedabide tradizionalek zuten inpaktua jada ez da hain handia. Atzean geratu dira goizean kafea hartzen egunkaria irakurtzen zuten unibertsitariak kafetegian, atzean orriak pasatzeagatik beztutako hatzamarrak. Orain bestelakoa da; batzuk esango dute xarma galdu dela, besteek horrela hobe dela, baina gauza bat argi dago, orain bestelakoa da hedabideen eragin esparrua.

Sortu berri den 2.0 teknologiak irakurlea aktibo bilakatzen du, parte hartzaile, eta hau zentzu guztietan iraultza komunikatibo bat da. Irakurleak aukeratu dezake zer irakurri nahi duen, aukera dezake berarentzat zein den titularra. Hitz gutxirekin esateko, bere egunkari propioa osa dezake. Irakurle berriak sortzen ari dira eta hedabideen erronka nagusia esparru berri honetara moldatzea da.

Honetara moldatzeko bidean dira zenbait euskal egunkari. Beraien orrialdeetan pertsonai ezagunen blogak zabaldu dituzte horretarako. Gara egunkariak habian jarritako Gaur8 gehigarria da moldaketa honen adibideetako bat, izan ere, bertan astean zehar euskal blogosferan idatzi diren idazki bozkatuenak argitaratzen dituzte.

EUSKAL BLOGOSFERA

Geroz eta hedabide berri gehiago daude, eta internetek lehia hareagotzen du. 2.0 teknologiari esker “Blog” izeneko bitakora sor dezake edonork, internet bidezko egunkari bat; azken finean, egunkari digital bat gehiago izan daitekeena eta irakurle ohia kazetari bihurtzen duena.
Euskal herrian ere bide hau urratzen hasiak dira zenbait talde; hala nola, Mundua.com, Blogak.com… bertan euskarazko bitakora andana aurki ditzakegu, bere osotasunean euskal blogosfera osatzen dutenak.

-Txanponaren bi aurpegiak-
22222222222222222222222222222222222222222222222222222

Eguraldi ona egiten du. Ona kalera atera eta jolastu nahi dutenentzat, paseatu nahi dutenentzat.
Txarra ikasi nahi dutenentzat. Txarra langileentzat.
Ona udan, txarra astesantuan.
Eguraldi erlatiboa.

Iritsia zaigu.

Tuareg gaiztoaren
besoa
Idiaren azpikalde
Akeita beltza

ez naiz

Olerki zentzugabe
Opil gozo
Kartulina, eskola
egunean

Espresa ezina. Ez
Presa tangerren
Ez zebraren zintzurra
sabanan.

Ez naiz
mutil lagun negartia
Ez Berlin
Nafarroa banandu den
familia

Soilik ebaki naute
Soilik ez naiz.

Zorua hozten
duten abestiak,
mahaiari
egunkaria lapurtu
diotenak.

Errietak
isildu dira,
armairuak itxi,
plater hotsik
ez dago.
Ur beroa
ez da amaituko.

Oroimenaren beroan
emmental gaztaren
zuloetan
gordeta…

Etxe hutsen abestia
entzun dezaket soilik.